Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Kurulumu

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu nasıl yapılır?

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu; keşif, projelendirme, izin, montaj ve devreye alma aşamalarından oluşan teknik bir süreçtir.

İlk adımda elektrik mühendisi sahaya gelerek mevcut altyapıyı inceler.

Pano kapasitesi, kablo kesitleri, topraklama direnci ve trafo yeterlilik değerleri bu keşifte ölçülür.

Keşif sonuçlarına göre elektrik projesi hazırlanır.

Projede kablo güzergâhı, sigorta ve kaçak akım rölesi boyutlandırması, topraklama sistemi ve şarj ünitesinin teknik özellikleri yer alır.

Ticari amaçlı bir istasyonda EPDK Şarj Ağı İşletmeci Lisansı veya sertifika zorunluluğu gündeme gelir.

Bireysel kullanımda ise dağıtım şirketinin olumlu görüşü ve gerekli hallerde belediye işyeri açma ruhsatı yeterlidir.

İzinler tamamlandıktan sonra montaj aşamasına geçilir.

Kablolama, pano bağlantıları, şarj ünitesinin duvara veya zemine sabitlenerek elektriksel testlerin yapılması bu aşamada gerçekleşir.

Son aşamada voltaj, akım, topraklama sürekliliği ve kaçak akım testleri yapılarak istasyon devreye alınır.

OCPP yazılım bağlantısı kontrol edilir ve kullanıcıya cihaz eğitimi verilir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için hangi izinler gerekir?

Gerekli izinler, istasyonun kullanım amacına ve konumuna göre değişir.

Bireysel kullanım amaçlı ev tipi şarj ünitelerinde genellikle bir lisans gerekmez.

Mevcut elektrik aboneliği üzerinden, dağıtım şirketinin olumlu görüşüyle kurulum yapılır.

Ticari amaçla şarj hizmeti sunulacaksa EPDK’dan Şarj Ağı İşletmeci Lisansı alınması zorunludur.

Lisans başvurusunda anonim veya limited şirket yapılanması, asgari ödenmiş sermaye şartı ve dijital altyapı hazırlığı aranır.

Şarj istasyonunun halka açık hizmet vereceği durumlarda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında belediyeden işyeri ruhsatı alınır.

Apartman veya site ortak alanına kurulacak üniteler için Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar alınması gerekir.

Dağıtım şebekesine bağlantı için ilgili elektrik dağıtım şirketinden bağlantı izni ve uygunluk belgesi talep edilir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için hangi izinler gerekir?

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu kaç kW güç kapasitesiyle yapılmalıdır?

Güç kapasitesi seçimi, istasyonun kullanım senaryosuna ve hedef araç sirkülasyonuna göre belirlenir.

Ev tipi AC şarj üniteleri 3,7 kW ile 22 kW arasında güç sunar.

Tek fazlı sistemde 7,4 kW, üç fazlı sistemde 11 kW veya 22 kW seçenekleri yaygındır.

Ticari alanlarda, özellikle AVM ve restoran otoparklarında 22 kW AC üniteler tercih edilir; araçlar uzun süre park ettiği için bu güç yeterli kalır.

Otoyol kenarı ve akaryakıt istasyonlarında DC hızlı şarj üniteleri kurulur.

DC istasyonlar 50 kW’tan başlar; 150 kW ve 300 kW gibi yüksek güç seçenekleri de bulunur.

Seçim yapılırken mevcut elektrik altyapısının güce yetip yetmeyeceği mutlaka kontrol edilmelidir.

Trafo kapasitesi yetersizse dağıtım şirketine kapasite artırım başvurusu gerekir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu AC ve DC arasındaki fark nedir?

AC (alternatif akım) ve DC (doğru akım) şarj, elektriğin araca iletilme biçiminde ayrışır.

AC şarjda şebekeden gelen alternatif akım, aracın kendi dahili dönüştürücüsü aracılığıyla doğru akıma çevrilir ve bataryaya aktarılır.

Bu süreç dahili dönüştürücünün kapasitesiyle sınırlıdır; şarj gücü genellikle 22 kW’ı geçmez.

DC şarjda ise dönüştürme işlemi istasyonun kendi bünyesinde gerçekleşir.

Doğru akım direkt bataryaya verildiği için daha yüksek güçlerle çok daha kısa sürede şarj tamamlanır.

AC istasyonlar kompakt yapıdadır, kurulumu basittir ve konut ile işyeri ortamlarına uygundur.

DC istasyonlar ise daha büyük, daha ağır donanıma sahiptir ve genellikle soğutma sistemi içerir; otoyol kenarı veya yüksek trafikli noktalarda konumlandırılır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için EPDK lisansı nasıl alınır?

EPDK Şarj Ağı İşletmeci Lisansı, ticari şarj hizmeti sunmak isteyen tüzel kişiler için zorunludur.

Başvuru sahibi anonim şirket veya limited şirket olarak kurulmuş olmalıdır.

Şirketin ödenmiş sermayesinin EPDK’nın belirlediği asgari tutarın altında olmaması gerekir.

Başvuru öncesinde şarj ağı yazılımı ve mobil uygulama hazırlanmalıdır.

Bu yazılım; istasyonları uzaktan yönetme, uygunluk durumu takibi, her tür elektrikli araca hizmet verme ve tüm kullanıcılardan ödeme alabilme işlevlerini karşılamalıdır.

Lisans başvurusunda istenen belgeler arasında başvuru dilekçesi, şirket ana sözleşmesi, sermaye belgesi, dijital altyapı beyanı ve kurulacak istasyonlara ait yer bilgileri yer alır.

Lisans alındıktan sonra 6 ay içinde en az 5 farklı ilçede en az 50 adet şarj ünitesinden oluşan bir şarj ağı kurma yükümlülüğü başlar.

Lisans süresi en fazla 49 yıldır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu apartmanda nasıl gerçekleştirilir?

Apartmanda şarj ünitesi kurulumu, ortak alan mı yoksa bağımsız bölüme tahsisli alan mı kullanılacağına göre farklı prosedürler gerektirir.

Bağımsız bölüme eklenti olarak tahsis edilmiş bir otopark alanında, diğer bağımsız bölümler ve ortak alanlar etkilenmediği sürece kat malikleri kurulu kararı aranmaz.

Mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmaması ve kendi sayaç hattının kullanılması koşulu geçerlidir.

Ortak otopark alanına kurulum yapılacaksa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı genelgesi uyarınca kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu yeterlidir.

Şarj ünitesi, yapı ruhsatı gerektiren bir inşaat kapsamında değerlendirilmez; bu nedenle maliklerin beşte dördünün rızası aranmaz.

Kurulum öncesinde ilgili elektrik dağıtım şirketinin olumlu görüşünün alınması zorunludur.

Yangın güvenliği önlemleri ve elektrik tesisatı yönetmeliklerine uygunluk sağlanmalıdır.

Ticari amaçla site dışına hizmet verecek istasyonlar bu kolaylıktan yararlanamaz; onlar için EPDK lisansı ve belediye ruhsatı gerekir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için elektrik altyapısında hangi şartlar aranır?

Elektrik altyapısı, şarj istasyonunun güvenli ve verimli çalışması için en kritik bileşendir.

Mevcut pano kapasitesi, kurulacak şarj ünitesinin çekeceği yükü taşıyabilecek düzeyde olmalıdır.

22 kW’lık bir AC ünite için üç fazlı besleme, 5×6 mm² kablo kesiti, 40 A trifaze sigorta ve 30 mA kaçak akım rölesi standart gereksinimlerdendir.

DC hızlı şarj istasyonlarında güç talebi çok daha yüksektir.

50 kW ve üzeri güçlerde genellikle ayrı bir trafo bağlantısı veya mevcut trafonun kapasite artırımı gerekir.

Topraklama direnci ölçümü yapılarak değerin yönetmelik sınırları içinde kalması sağlanmalıdır.

Kısa devre akım hesabı yapılarak sigortaların ve kabloların yeterli kesme kapasitesine sahip olduğu doğrulanmalıdır.

Altyapı yetersizse dağıtım şirketine başvurarak hat güçlendirme veya yeni bağlantı talep edilir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için elektrik altyapısında hangi şartlar aranır?

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu hangi soket standartlarıyla yapılır?

Türkiye’de AC şarj istasyonlarında TS EN 62196-2 standardında tanımlanan Type-2 (Tip-2) soket kullanılır.

DC hızlı şarj istasyonlarında ise TS EN 62196-3 standardında tanımlanan CCS2 (Combined Charging System Combo 2) soketi yaygındır.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği, şarj ağında yer alan AC ünitelerden en az birinin Type-2, DC ünitelerden en az birinin CCS2 soketiyle donatılmasını zorunlu kılar.

CHAdeMO standardı bazı eski modellerde kullanılsa da Avrupa ve Türkiye pazarında CCS2 fiili standart haline gelmiştir.

Yeni kurulacak istasyonlarda CCS2 tercih edilmesi, araç uyumluluğu açısından en güvenli seçimdir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu ev için nasıl yapılır?

Ev tipi şarj istasyonu, müstakil evlerde veya villalarda garaj ya da otopark alanına duvar tipi AC ünite montajıyla kurulur.

Bireysel kullanım amaçlı bu tip kurulumda EPDK lisansı gerekmez.

Evin mevcut elektrik aboneliğinin yeterli güce sahip olması ve dağıtım şirketinin olumlu görüşü temel koşuldur.

Tek fazlı abonelikte 7,4 kW, üç fazlı abonelikte 11 kW veya 22 kW’lık üniteler tercih edilir.

Mevcut hat kapasitesi yetersizse dağıtım şirketine güç artırım talebi iletilir.

Kurulumda ayrı bir sigorta hattı çekilmesi, uygun kablo kesitinin seçilmesi ve 30 mA kaçak akım koruma rölesi takılması güvenlik açısından zorunludur.

Gece saatlerinde şarj yapılması, elektrik talebinin düşük olduğu dönemde daha verimli enerji kullanımı sağlar.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu ticari olarak nasıl gerçekleştirilir?

Ticari şarj hizmeti sunmak, EPDK düzenlemelerine tabi bir faaliyet alanıdır.

İki yol bulunur: Şarj Ağı İşletmeci Lisansı alarak kendi ağını kurmak veya mevcut bir lisans sahibinden sertifika alarak onun ağına bağlı istasyon işletmek.

Lisans yolu tercih edildiğinde anonim veya limited şirket kurulması, asgari sermaye şartının karşılanması, dijital altyapı hazırlanması ve 6 ay içinde en az 50 ünitelik ağ oluşturulması zorunludur.

Sertifika yolu daha düşük giriş bariyeri sunar.

İstasyon işletmecisi, bir şarj ağı işletmecisiyle sözleşme yaparak sertifika alır ve o ağ üzerinden hizmet verir.

Bu modelde istasyon işletmecisinin ayrıca EPDK’dan lisans almasına gerek yoktur.

Her iki modelde de istasyonun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına sahip olması, dağıtım sistemine uygun bağlantı belgesi bulunması ve şarj hizmetinin sürekli-kesintisiz sunulması şarttır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için hangi belgeler istenir?

İstenen belgeler, kurulumun bireysel mi yoksa ticari mi olduğuna göre ayrışır.

Ticari şarj ağı işletmeci lisansı başvurusunda aşağıdaki belgeler gerekir:

• EPDK lisans başvuru dilekçesi
• Şirket ana sözleşmesi ve ticaret sicil gazetesi
• Asgari ödenmiş sermaye belgesi
• Dijital altyapı (yazılım ve uygulama) beyanı
• Kurulacak istasyonlara ait yer bilgileri ve teknik detaylar
• Lisans bedeli ödeme dekontu

Sertifika modelinde istasyon işletmecisinden istenen temel belgeler; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, ilgili şebeke işletmecisinden alınan bağlantı belgesi ve şarj ağı işletmecisiyle yapılan protokol nüshasıdır.

Bireysel ev tipi kurulumda ise dağıtım şirketi olumlu görüşü, elektrik projesi ve gerektiğinde kapasite artırım onayı yeterlidir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu ne kadar sürede tamamlanır?

Kurulum süresi, projenin ölçeğine ve izin süreçlerine bağlı olarak değişir.

Ev tipi tek bir AC ünite için keşif, malzeme temini ve montaj dahil süreç genellikle 1-3 gün içinde tamamlanır.

Elektrik altyapısı uygunsa montaj tek günde bitirilir.

İşyeri veya site otoparklarına toplu kurulumda süreç 1-2 haftaya uzar.

Pano değişikliği, kablolama ve birden fazla ünite montajı ek süre gerektirir.

Ticari DC hızlı şarj istasyonlarında keşif, projelendirme, izin başvuruları, inşaat ve devreye alma dahil süreç birkaç haftadan birkaç aya kadar uzanır.

Trafo kapasitesi yetersizse dağıtım şirketinin hat güçlendirme süresi bu takvime eklenir.

EPDK lisans başvurusu için değerlendirme süreci ayrıca hesaba katılmalıdır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu sırasında güvenlik önlemleri nelerdir?

Güvenlik, şarj istasyonu kurulumunun en kritik boyutudur; elektriksel ve fiziksel risklerin önlenmesi zorunludur.

Kaçak akım koruma rölesi (30 mA) her ünitede mutlaka bulunmalıdır.

Bu röle, insan vücuduna geçebilecek akımı anında keserek can güvenliğini sağlar.

Topraklama sistemi yönetmelik standartlarına uygun ölçülmeli ve süreklilik testi yapılmalıdır.

Kablo kesiti, ünitenin çekeceği akıma göre boyutlandırılmalıdır.

Yetersiz kesit ısınmaya, ısınma ise yangın riskine yol açar.

Kapalı otoparklarda yangın algılama ve söndürme sistemi ile yeterli havalandırma sağlanmalıdır.

Şarj ünitesinin IP koruma sınıfı, dış mekân kurulumlarında en az IP54 olmalıdır.

Montajın sertifikalı ve yetkili teknik personel tarafından yapılması, hem yasal zorunluluk hem de güvenlik gerekliliğidir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için belediyeden ruhsat gerekir mi?

Halka açık ticari şarj istasyonları, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereği belediyeden ruhsat almak zorundadır.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği’nin 23. maddesi, şarj hizmeti sunmaya başlayabilmek için işyeri ruhsatını açık şart olarak belirler.

Ruhsatın geçerliliğini yitirmesi durumunda istasyondaki faaliyetler sonlandırılır.

Bireysel kullanıma yönelik ev tipi şarj üniteleri için belediye ruhsatı aranmaz.

Apartman veya site otoparklarında yalnızca kat maliklerinin kullanımına açık özel üniteler de bu ruhsat kapsamı dışındadır.

Otel, restoran veya AVM otoparklarında kurulu ve halka açık olan istasyonlar, bağlı bulundukları işyerinin çalışma saatleriyle sınırlı şarj hizmeti sunabilir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için belediyeden ruhsat gerekir mi?

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu şarj ağı işletmeciliği ile sertifika modeli arasındaki fark nedir?

Şarj ağı işletmeciliği ve sertifika modeli, ticari şarj hizmeti sunmanın iki farklı yoludur.

Şarj ağı işletmecisi, EPDK’dan doğrudan lisans alan tüzel kişidir.

Ağın tamamından sorumludur; fiyat bildirimi, raporlama, siber güvenlik ve birlikte çalışabilirlik yükümlülüklerini üstlenir.

Lisans alındıktan sonra 6 ay içinde en az 50 ünite ve 5 farklı ilçede ağ oluşturması gerekir.

Sertifika modeli ise daha esnek bir giriş sağlar.

İstasyon işletmecisi, bir lisans sahibi şarj ağı işletmecisinden sertifika alarak onun ağına bağlanır.

EPDK’dan ayrıca lisans almasına gerek yoktur; ancak hizmet kalitesi ve teknik uyumluluk konusunda ağ işletmecisinin gözetim ve denetimine tabidir.

Her iki modelde de şarj hizmetinin asli sorumluluğu lisans sahibi şarj ağı işletmecisindedir.

Sertifika verilmesi, bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu yeni binalarda zorunlu mudur?

Otopark Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, yeni inşa edilecek yapılarda elektrikli araç şarj altyapısı zorunluluğu getirilmiştir.

Zorunlu otopark kapasitesi 20 ve üzeri olan yapılarda, otopark alanlarının en az %5’inin elektrikli araçlara uygun düzenlenmesi ve en az 1 adet şarj ünitesi kurulması şarttır.

AVM ve büyük umumi otoparklar gibi yüksek trafikli yapılarda bu oran daha yüksek tutulur.

Bu düzenleme Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanmış olup yapı ruhsatı başvurusunda aranan koşullar arasına eklenmiştir.

Mevcut binalarda henüz zorunlu bir kurulum şartı bulunmaz; ancak talep doğrultusunda kat malikleri kararıyla kurulum yapılır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu güneş enerjisiyle entegre edilir mi?

Şarj istasyonlarının elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurulması mevzuatla desteklenir.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği, şarj istasyonunun elektrik ihtiyacını karşılamak için Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında güneş enerjisi tesisi kurulabileceğini düzenler.

Güneş panelleriyle üretilen elektrik, gündüz saatlerinde doğrudan şarj ünitelerine beslenebilir.

Fazla üretim şebekeye verilir veya enerji depolama sistemiyle akşam saatlerinde kullanılır.

Bu entegrasyon şebeke bağımlılığını azaltır, işletme giderlerini düşürür ve karbon emisyonunu sıfıra yaklaştırır.

Apartman çatılarına panel kurulması için kat maliklerinin onayı gerekir.

Ticari tesislerde ise çatı veya otopark üst örtüsüne (carport) monte edilen paneller yaygın tercih edilir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu hangi lokasyonlarda yapılmalıdır?

Lokasyon seçimi, şarj istasyonunun kullanım oranını ve yatırımın geri dönüşünü doğrudan etkiler.

Yüksek potansiyel taşıyan lokasyonlar:

• AVM ve alışveriş merkezi otoparkları: Uzun bekleme süresi, AC şarj için idealdir.
• Restoran ve kafe alanları: Yemek süresi boyunca araç şarj olur.
• Otoyol dinlenme tesisleri: DC hızlı şarj talebi en yüksek noktalardır.
• Akaryakıt istasyonları: Mevcut altyapı avantajı ve yüksek araç trafiği vardır.
• Otel ve konaklama tesisleri: Gece boyunca AC şarj kullanımı uygundur.
• Ofis kampüsleri ve sanayi bölgeleri: Çalışanlar mesai boyunca araçlarını şarj eder.
• Hastaneler ve sağlık kuruluşları: Yoğun ziyaretçi trafiği sürekli talep oluşturur.

Lokasyon belirlenirken yakın çevredeki şarj yoğunluğu, elektrik altyapısının gücü ve araç trafiği verileri analiz edilmelidir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu devlet teşviklerinden yararlanır mı?

Türkiye’de elektrikli araç şarj altyapısının yaygınlaştırılması amacıyla çeşitli destek mekanizmaları uygulanmıştır.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği, lisans sahiplerini belirli bir süre yıllık lisans bedelinden muaf tutmuştur.

Bu muafiyet, sektörün büyümesini hızlandırmak amacıyla tanınmıştır.

Belirli koşulları taşıyan projelere yönelik devlet destek çağrıları da yatırım fizibilitesini güçlendirir.

Program kriterleri; lisans veya sertifika bilgileri, istasyon sayısı, coğrafi dağılım ve DC ünite oranı gibi detayları kapsar.

Yenilenebilir enerji entegrasyonu yapılan istasyonlar, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında ek avantajlardan yararlanır.

Teşviklerin kapsamı ve koşulları dönemsel olarak güncellenir; başvuru öncesinde EPDK ve ilgili bakanlıkların güncel duyuruları takip edilmelidir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu sırasında kablo kesiti nasıl hesaplanır?

Kablo kesiti, şarj ünitesinin çekeceği akıma, kablo uzunluğuna ve ortam sıcaklığına göre hesaplanır.

Temel formül şöyledir: Şarj ünitesinin gücü (kW) üç fazlı gerilime bölünerek nominal akım bulunur.

22 kW’lık bir AC ünitede bu değer yaklaşık 32 A’dır.

Kablo uzunluğu arttıkça gerilim düşümü yükselir.

İzin verilen gerilim düşümü genellikle %3’ü geçmemelidir.

Uzun güzergâhlarda daha kalın kesit seçilerek kayıp minimize edilir.

22 kW’lık üç fazlı AC ünite için standart koşullarda 5×6 mm² NYY kablo yaygın olarak kullanılır.

DC hızlı şarj istasyonlarında güç seviyesine bağlı olarak 5×16 mm² ve üzeri kesitler gerekir.

Her durumda Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği (EİTY) ve TS HD 60364 standardına uygunluk sağlanmalıdır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu topraklama sistemi açısından nelere dikkat edilmelidir?

Topraklama, şarj istasyonunun elektriksel güvenliğinin temel taşıdır.

Topraklama direnci, yönetmeliklerde belirlenen sınır değerlerin altında tutulmalıdır.

Ölçüm, sertifikalı bir ölçüm cihazıyla bağımsız olarak yapılır.

Şarj ünitesi gövdesi, metal montaj aksesurları ve kablo kanalları topraklama barasına bağlanmalıdır.

Eşpotansiyel bağlantı ile tüm metal aksamın aynı toprak potansiyelinde kalması sağlanır.

Topraklama elektrodu olarak bakır çubuk, galvanize çelik çubuk veya topraklama şeridi kullanılır.

Zemin direnci yüksek bölgelerde birden fazla elektrot paralel bağlanarak gerekli değer yakalanır.

Periyodik topraklama ölçümü yaptırılarak sistemin sürekliliği doğrulanmalıdır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu ödeme ve yazılım altyapısı nasıl oluşturulur?

Ticari şarj istasyonlarında kullanıcıların kolayca ödeme yapabilmesi yasal bir zorunluluktur.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği, tüm kullanıcıların şarj hizmeti satın alabilmesini sağlayacak ödeme sistemlerinden en az birinin istasyonda bulunmasını şart koşar.

RFID kart, QR kod, mobil uygulama ve temassız kredi kartı ödeme yöntemleri arasındadır.

Şarj ağı yazılımı OCPP (Open Charge Point Protocol) standardıyla çalışmalıdır.

Bu protokol, farklı üretici cihazlarının aynı ağda yönetilmesini sağlar.

Yazılım üzerinden istasyonların uzaktan izlenmesi, arıza bildirimlerinin alınması, şarj seanslarının raporlanması ve EPDK’ya veri aktarımı gerçekleştirilir.

Ödeme yönteminin nasıl kullanılacağına ilişkin bilgilendirmeler hem istasyonda hem de dijital mecralarda yayımlanmalıdır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu bakım ve servis süreci nasıl yürütülür?

Düzenli bakım, istasyonun güvenli çalışmasını sürdürür ve arıza kaynaklı hizmet kesintilerini önler.

Periyodik bakım kapsamında kontrol edilen başlıca kalemler:

• Kablo bağlantılarının sıkılığı ve ısınma kontrolü
• Kaçak akım rölesi ve sigortaların fonksiyon testi
• Topraklama direnci ölçümü
• Şarj soketi ve konnektör fiziksel durum incelemesi
• Yazılım güncellemelerinin uygulanması
• Ekran, RFID okuyucu ve ödeme terminalinin çalışma kontrolü

DC hızlı şarj istasyonlarında soğutma sistemi filtrelerinin temizlenmesi ve fan kontrolü ek bakım kalemidir.

Halka açık istasyonlarda şarj hizmetinin sürekli ve kesintisiz sunulması yasal zorunluluktur.

Can ve mal güvenliği açısından tehlike tespit edilen ünite derhal hizmet dışı bırakılır ve sorun giderilinceye kadar kullanılamaz.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu dağıtım şebekesine bağlantı süreci nasıl işler?

Şarj istasyonunun şebekeye bağlantısı, Şarj Hizmeti Yönetmeliği’nin 22. maddesi kapsamında düzenlenir.

İlk adımda ilgili elektrik dağıtım şirketine bağlantı başvurusu yapılır.

Başvuruda istasyonun gücü, konumu ve teknik özellikleri bildirilir.

Dağıtım şirketi, mevcut hat ve trafo kapasitesini değerlendirerek uygunluk belgesi düzenler.

Kapasite yetersizse hat güçlendirme veya trafo değişimi planlanır.

Bağlantı tamamlandıktan sonra sayaç montajı yapılır ve istasyonun çektiği enerji ayrı olarak ölçülür.

Şarj istasyonunda tüketilen elektrik, Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında tedarik faaliyeti olarak değerlendirilmez; istasyon bir tüketim tesisi statüsündedir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu birlikte çalışabilirlik (interoperability) açısından neyi gerektirir?

Birlikte çalışabilirlik, farklı şarj ağlarındaki istasyonların birbiriyle ve tüm elektrikli araçlarla uyumlu çalışmasıdır.

EPDK düzenlemelerinde “birlikte çalışabilirlik” kavramı açıkça tanımlanmıştır.

Şarj istasyonlarının kurulu enterkonnekte elektrik sistemiyle ve ilgili yazılımlarla uyumlu olma zorunluluğu bu kavramın özüdür.

Soket standardı uyumu bunun donanım boyutudur: AC’de Type-2, DC’de CCS2 kullanımı birlikte çalışabilirliğin temelini oluşturur.

Yazılım boyutunda OCPP protokolü, farklı üreticilere ait şarj ünitelerinin tek bir merkezi yönetim platformundan kontrol edilmesini sağlar.

Serbest Erişim Platformu kavramı da bu çerçevede düzenlenmiştir.

Bu platform sayesinde bir kullanıcı, hangi ağa üye olursa olsun farklı ağların istasyonlarından hizmet alabilir.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu site otoparklarında nasıl planlanır?

Site otoparklarında şarj altyapısı planlanırken mevcut elektrik kapasitesi, araç sayısı ve gelecek talep projeksiyonu birlikte değerlendirilir.

İlk adım, sitenin ana dağıtım panosunun ve trafonun mevcut yük durumunun analiz edilmesidir.

Aynı anda kaç aracın şarj olacağı hesaplanarak toplam güç talebi belirlenir.

Akıllı yük yönetimi (load management) sistemleri, mevcut kapasiteyi aşmadan birden fazla aracın sırayla veya paylaşımlı şarj edilmesini sağlar.

Böylece trafo kapasitesi artırılmadan daha fazla ünitenin sisteme eklenmesi mümkün olur.

Otopark Yönetmeliği uyarınca yeni yapılacak sitelerde zaten elektrikli araç altyapısı hazırlığı zorunludur.

Mevcut sitelerde ise kat maliklerinin çoğunluk kararı alınarak ortak alanlara kurulum gerçekleştirilir.

Kablo güzergâhları, otopark planında önceden belirlenmeli ve gelecekte ek ünite eklenebilecek şekilde tasarlanmalıdır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu enerji ölçümü ve faturalandırma nasıl yapılır?

Şarj istasyonlarında tüketilen enerjinin doğru ölçülmesi hem yasal hem de ticari bir zorunluluktur.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği, istasyonlarda 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’na uygun ölçüm aletlerinin bulundurulmasını şart koşar.

Kullanıcı, tükettiği enerji miktarını anlık olarak görebilmelidir.

Ticari istasyonlarda faturalandırma genellikle kWh başına yapılır.

Şarj ağı işletmecisi, şarj hizmeti bedellerini kendi internet sitesinde açıkça yayımlamak zorundadır.

Sadakat sözleşmesi yapan kullanıcılara uygulanan en düşük bedel üzerinden tavan fiyat kuralı geçerlidir.

EPDK ayrıca tavan ve taban fiyat belirleme yetkisine sahiptir.

Site veya apartmanlarda ortak kullanıma açık üniteler için ayrı bir enerji sayacı monte edilir; her kullanıcının tüketimi bireysel olarak kayıt altına alınır.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu siber güvenlik açısından hangi yükümlülükleri doğurur?

Şarj ağı yazılımı ve dijital altyapısı, siber saldırılara karşı korunmak zorundadır.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği, şarj hizmeti kapsamında toplanan tüm verilerin gizliliği, bütünlüğü, erişilebilirliği, doğruluğu ve güvenliğinden lisans sahibini sorumlu tutar.

Kullanıcıların kişisel verileri, ödeme bilgileri ve şarj seansı kayıtları şifrelenerek saklanmalıdır.

Veri ihlali durumunda hem EPDK’ya hem de ilgili kişisel verilerin korunması otoritesine bildirim yapılması gerekir.

OCPP iletişimi TLS (Transport Layer Security) katmanıyla şifrelenmeli ve istasyon ile merkez arasındaki veri akışı güvenli kanal üzerinden gerçekleşmelidir.

Siber güvenlik kapsamında alınması gereken temel önlemler:

• Düzenli yazılım güncellemeleri ve yama yönetimi
• Güçlü kimlik doğrulama mekanizmaları
• Ağ trafiğinin sürekli izlenmesi ve anomali tespiti
• Periyodik sızma testleri

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu akaryakıt istasyonlarında nasıl uygulanır?

Akaryakıt istasyonları, mevcut altyapı avantajı ve yüksek araç trafiği nedeniyle şarj istasyonu kurulumu için güçlü adaylardır.

Bu lokasyonlarda genellikle DC hızlı şarj üniteleri tercih edilir.

Sürücülerin yakıt ikmali süresine yakın bir şarj deneyimi beklentisi, 50 kW ve üzeri güç gerekliliğini doğurur.

EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği, otoyollar ve devlet yollarındaki şarj ünitelerinin en az %50’sinin DC 50 kW ve üzeri güçte olmasını zorunlu kılar.

Akaryakıt istasyonlarında elektrik altyapısı genellikle güçlüdür; ancak DC hızlı şarj ünitelerinin ek güç talebi yine de trafo kapasitesinin değerlendirilmesini gerektirir.

Patlayıcı ortam riskine karşı şarj ünitelerinin akaryakıt pompa alanından yeterli güvenlik mesafesine yerleştirilmesi zorunludur.

ATEX yönetmeliği ve yangın güvenliği standartları bu konfigürasyonu belirler.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu kullanıcı hakları ve tüketici koruması açısından neleri kapsar?

Şarj hizmeti alan kullanıcıların hakları, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında güvence altındadır.

Halka açık istasyonlarda eşit durumdaki tüm kullanıcılara ayrım gözetmeksizin hizmet sunulması esastır.

Hiçbir kullanıcı soket uyumu olmasına rağmen şarj hizmetinden keyfi olarak mahrum bırakılamaz.

Şarj hizmet bedelleri şeffaf biçimde ilan edilmelidir.

Rezervasyon ve işgaliye ücretleri dahil tüm kalemler, şarj ağı işletmecisinin internet sitesinde açıkça yayımlanır.

Kullanıcı, tükettiği enerji miktarını anlık olarak takip edebilmelidir.

Ölçüm aletlerinin 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu’na uygun olması ve periyodik kalibrasyonlarının yapılması zorunludur.

Hatalı fatura, hizmet kesintisi veya cihaz arızasından kaynaklanan zararlarda kullanıcı, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine başvurarak hak arayışına girebilir.

Kaynakça

• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Şarj Hizmeti Yönetmeliği, 02.04.2022 tarihli ve 31797 sayılı Resmî Gazete.
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Şarj Ağı İşletmeci Lisansı İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar.
• 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Ek Madde 5.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Site ve Apartmanlarda Elektrikli Araç Şarj Ünitesi Kurulumu Genelgesi.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Otopark Yönetmeliği.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği.
• 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, Madde 19 ve Madde 42.
• 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu.
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.
• İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, 14.07.2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı.
• Türk Standartları Enstitüsü (TSE), TS EN 62196-2 ve TS EN 62196-3 Standartları.
• Türk Standartları Enstitüsü (TSE), TS HD 60364 Alçak Gerilim Elektrik Tesisleri Standardı.
• Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği (EİTY).
• Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, EPDK.
• Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ), Dağıtım Sistemi Bağlantı Kuralları.
• Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), İletim Sistemi Teknik Gereksinimleri.