Apartman İçin Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Kurulumu

Apartman için elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu nasıl yapılır?

Apartman otoparkına elektrikli araç şarj istasyonu kurmak; altyapı analizi, izin süreci ve profesyonel montaj olmak üzere üç temel aşamadan oluşur.

İlk aşamada yetkili bir elektrik mühendisi binanın mevcut panosunu, sigorta kapasitesini ve trafo durumunu inceler.

Bu inceleme, şarj cihazının çekeceği ek yükü binanın elektrik sisteminin kaldırıp kaldıramayacağını ortaya koyar.

Gerekli görülürse sözleşme gücü artışı veya kablolama takviyesi planlanır.

İkinci aşamada kat malikleri kurulundan onay alınır.

Ortak otopark alanlarında salt çoğunluk (P+1) kararı yeterlidir; bağımsız bölüme ait park yerlerinde ise mevcut tesisata dokunulmadığı sürece kurul kararı aranmaz.

Karar tutanağa geçirilir ve ilgili dağıtım şirketinin olumlu görüşü alınır.

Üçüncü aşamada sertifikalı bir elektrik teknisyeni, ana panodan şarj noktasına kadar uygun kesitli kablo çeker.

Duvar tipi şarj ünitesi (wallbox) monte edilir, kaçak akım rölesi ve sigorta bağlantıları yapılır.

Voltaj, akım ve topraklama ölçümleri tamamlandıktan sonra cihaz devreye alınır.

Apartman otoparkına elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu hangi izinlerle gerçekleşir?

Apartman otoparkına şarj istasyonu kurmak için kat malikleri kurulu kararı, dağıtım şirketi uygunluk görüşü ve yangın güvenliği uyumu olmak üzere üç temel izin süreci tamamlanır.

Kat malikleri kurulu kararı, şarj ünitesinin ortak alana mı yoksa bağımsız bölüm eklentisine mi kurulacağına göre farklılık gösterir.

Ortak otopark alanlarında arsa payı ve sayı bakımından çoğunluk yeterlidir.

Bağımsız bölüm eklentisindeki park yerlerinde, mevcut tesisata müdahale edilmeyecekse ve diğer bağımsız bölümler etkilenmeyecekse kurul kararı gerekmez.

Dağıtım şirketi görüşü, binanın mevcut trafo kapasitesinin ek yükü taşıyıp taşıyamayacağını belirler.

Bu başvuru, AG proje tadilatı şeklinde yapılır ve gerekirse güç artışı talep edilir.

Kapalı otoparklarda yangın yönetmeliği gereği duman algılama, havalandırma ve sprinkler sistemlerinin uygunluğu da doğrulanır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı genelgesi, şarj ünitelerini inşaat kapsamında saymadığı için yapı ruhsatı aranmaz.

Apartman ortak alanında elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için kaç kat malikinin onayı gerekir?

Ortak otopark alanına şarj ünitesi kurmak için kat maliklerinin arsa payı ve sayı bakımından salt çoğunluğunun onayı yeterlidir.

Eski uygulamada kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası aranıyordu.

Bu yüksek eşik, birçok binada şarj istasyonu kurulumunu fiilen engelliyordu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan genelge bu durumu değiştirdi.

Genelge, şarj ünitelerinin inşaat faaliyeti gerektirmeyen, kapalı alan oluşturmayan seyyar üniteler olduğunu vurguladı.

Dolayısıyla “ortak alanlarda inşaat yapılması” hükümlerinin bu cihazlara uygulanamayacağını açıkça belirtti.

Pratikte bu, 10 daireli bir apartmanda 6 daire sahibinin onayının yeterli olması anlamına gelir.

Karar, olağan veya olağanüstü genel kurul toplantısında alınır ve tutanağa bağlanır.

Bağımsız bölüm eklentisindeki özel park yerlerinde ise mevcut elektrik tesisatına dokunulmadığı ve diğer bağımsız bölümler etkilenmediği sürece kurul kararı aranmaz.

Apartman ortak alanında elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için kaç kat malikinin onayı gerekir?

Apartman bodrum katına elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu hangi güvenlik önlemlerini gerektirir?

Bodrum kata şarj istasyonu kurmak, kapalı alan olması nedeniyle yangın algılama, havalandırma ve elektrik güvenliği önlemlerinin birlikte planlanmasını gerektirir.

Yangın yönetmeliği gereği kapalı otoparklarda duman algılama sensörleri, sprinkler sistemi ve basınçlı havalandırma bulunur.

Şarj istasyonu eklenen bölümde bu sistemlerin çalışır durumda olduğu teyit edilir.

Lityum-iyon batarya yangınlarına uygun söndürme ekipmanı da planlamaya dahil edilir.

Elektrik güvenliği tarafında ise Tip A veya Tip B kaçak akım rölesi, uygun amperajda sigorta ve sağlam topraklama bağlantısı zorunludur.

Kablo güzergahında yanmaz, halojensiz kanal kullanılır ve montaj noktası su/gaz tesisatından en az 50 cm mesafede tutulur.

IP koruma sınıfı da bodrum katlarda önem kazanır.

Nemli ortamlarda en az IP54 koruma sınıfına sahip cihaz tercih edilir.

Cihaz üzerinde acil kapama düğmesi (emergency stop) ve aşırı ısınma koruması gibi güvenlik donanımları standart olarak bulunur.

Apartman kapalı otoparkında elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu yangın güvenliği açısından ne gerektirir?

Kapalı otoparkta şarj istasyonu kurmak; duman tahliye sistemi, otomatik söndürme düzeneği ve ısı algılama sensörlerinin birlikte çalışmasını gerektirir.

Binalarda yangın yönetmeliği, kapalı otoparklarda belirli havalandırma kapasitesini zorunlu kılar.

Şarj alanı eklenen bölümde havalandırma fanlarının kapasitesi yeniden hesaplanır.

Duman algılama dedektörleri, şarj ünitelerinin bulunduğu bölgeyi de kapsayacak şekilde konumlandırılır.

Sprinkler sistemi, kapalı otoparkın tamamını koruyan mekanik bir söndürme düzeneğidir.

Şarj noktasının altında veya yakınında en az bir sprinkler başlığı bulunur.

Lityum-iyon batarya kaynaklı termal kaçak durumlarına karşı ek söndürme senaryosu hazırlanır.

Acil durum çıkış yolları, şarj alanı nedeniyle daraltılmamalı veya engellenmemelidir.

Yangın senaryosu belgesi, izin başvuru dosyasına eklenir ve itfaiye görüşüne sunulur.

Apartman açık otoparkına elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu kapalı otoparktan nasıl farklıdır?

Açık otoparkta havalandırma ve duman tahliye gereksinimleri ortadan kalkar; buna karşılık dış hava koşullarına dayanıklılık ve fiziksel koruma ön plana çıkar.

Açık otoparkta cihazın yağmur, kar ve doğrudan güneş ışığına maruz kalması kaçınılmazdır.

Bu nedenle IP65 ve üzeri koruma sınıfına sahip, UV dayanımlı gövdeli cihazlar tercih edilir.

Kablo güzergahı da farklılık gösterir.

Açık alanda kablolar genellikle yer altı borulamayla çekilir ve mekanik darbeye karşı çelik boru veya sert PVC kanal kullanılır.

Kapalı otoparkta ise duvar veya tavan montajlı halojensiz kanallar yeterlidir.

Apartman dairesinin tahsisli park yerine elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için yönetim kararı gerekir mi?

Bağımsız bölümün eklentisi niteliğindeki tahsisli park yerine şarj ünitesi kurmak, belirli koşullar sağlandığında kat malikleri kurulu kararı gerektirmez.

Bakanlık genelgesine göre iki koşulun birlikte sağlanması gerekir: Birincisi, mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmaması; ikincisi, diğer bağımsız bölümler ile ortak alanların etkilenmemesi.

Bu iki koşul sağlandığında, daire sahibi kendi sayacından hat çekerek park yerine şarj ünitesi kurabilir.

Kablo güzergahının ortak alandan geçmesi durumunda ise yönetimin bilgilendirilmesi ve güzergah onayı alınması gerekir.

Ortak alan tesisatına dokunuluyorsa veya ana panoda değişiklik yapılıyorsa, salt çoğunluk kararı zorunlu hale gelir.

Uygulamada en sağlıklı yöntem, kurulumdan önce yönetimi yazılı olarak bilgilendirmek ve kablo güzergahını tutanağa bağlamaktır.

Bu adım, ileride oluşabilecek hukuki anlaşmazlıkların önüne geçer.

Apartmanlarda elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için yapı ruhsatı gerekli midir?

Apartman ve site otoparklarına kurulacak elektrikli araç şarj üniteleri için yapı ruhsatı gerekmez.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 59. maddesinde yapılan değişiklik, bu konuyu netleştirdi.

Yeni hüküm, şarj ünitelerinin kurulumu için gerekli elektrik tesisatının yapı ruhsatına tabi olmadığını açıkça belirtir.

Bakanlık genelgesi de şarj ünitelerini “herhangi bir inşaat faaliyeti gerektirmeyen, kapalı alan oluşturmayan ve montajı yapılmış şekilde taşınabilen seyyar üniteler” olarak tanımladı.

Bu tanım, şarj cihazlarını ruhsat gerektiren yapı kategorisinden çıkardı.

Ruhsat muafiyeti, kurulumun teknik standartlardan muaf olduğu anlamına gelmez.

Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği’ne uygunluk, yangın güvenliği tedbirleri ve CE/TSE belgeli cihaz kullanımı zorunlu olmaya devam eder.

Dağıtım şirketinin olumlu görüşü de ayrıca alınır.

Apartmanda elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu hangi elektrik altyapı şartlarını zorunlu kılar?

Şarj istasyonu kurmadan önce binanın ana pano kapasitesi, kablolama kesiti, sigorta düzeni ve topraklama direnci olmak üzere dört temel altyapı şartı kontrol edilir.

Ana panodaki kullanılabilir güç, mevcut yüklerden (asansör, hidrofor, havalandırma, ortak aydınlatma) artan kısım üzerinden hesaplanır.

Şarj cihazının çekeceği ek akım, bu boşluğun içinde kalmalıdır.

Aksi durumda dağıtım şirketine güç artışı başvurusu yapılır.

Kablo kesiti, seçilen şarj gücüne ve kablo uzunluğuna göre belirlenir.

7,4 kW tek faz kurulumda en az 3×6 mm² NYM kablo kullanılır; 22 kW üç faz kurulumda ise 5×10 mm² veya daha kalın kesitler gerekir.

Uzun mesafelerde gerilim düşümü hesaplanarak kesit bir kademe artırılır.

Sigorta düzeni, şarj devresine özel bir otomatik sigorta ve kaçak akım rölesi içerir.

Topraklama direnci ise meger cihazıyla ölçülür ve yönetmeliklerde belirtilen sınırın altında kalmalıdır.

Apartman trafo kapasitesi elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için nasıl değerlendirilir?

Trafo kapasitesi değerlendirmesi; trafonun nominal gücü, mevcut sürekli yük ve çeşitlilik faktörü üzerinden yapılır.

Hesaplama formülü şöyledir: Kullanılabilir güç = (Trafo gücü kVA × 0,92) – (Mevcut yük kW × Çeşitlilik faktörü).

Çeşitlilik faktörü, tüm yüklerin aynı anda tam kapasite çalışmayacağı varsayımına dayanır ve genellikle 0,5–0,7 arasında kabul edilir.

Örnek: 400 kVA kapasiteli bir trafo, 0,92 verim faktörüyle 368 kW güç sağlar.

Mevcut sürekli yük 240 kW ve çeşitlilik faktörü 0,6 ise net kullanılabilir kapasite yaklaşık 225 kW olur.

Bu değer, planlanacak şarj istasyonu sayısını ve toplam gücü doğrudan belirler.

Kapasite yetersiz kaldığında iki seçenek devreye girer: Trafo güç artışı veya dinamik yük dengeleme sistemi.

Trafo güç artışı, dağıtım şirketi tarafından değerlendirilir ve proje bazında uygulanır.

Dinamik yük dengeleme ise şarj gücünü anlık şebeke yüküne göre otomatik ayarlayarak mevcut trafo kapasitesinden en yüksek verimi alır.

Apartmanlarda kaç kW güçle elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu tercih edilir?

Apartmanlarda en yaygın tercih, 7,4 kW ile 11 kW arasındaki AC duvar tipi şarj üniteleridir.

7,4 kW tek faz şarj ünitesi, standart mesken elektrik aboneliğiyle çalışabilir.

60 kWh bataryalı bir aracı yaklaşık 8 saatte tam dolar; gece boyunca park eden araçlar için yeterli bir hızdır.

11 kW üç faz şarj ünitesi, aynı bataryayı yaklaşık 5,5 saatte doldurur.

Üç faz bağlantı gerektirdiği için pano ve sözleşme gücünün buna uygun olup olmadığı kontrol edilir.

22 kW şarj ünitesi, yüksek batarya kapasiteli araçlar veya gün içinde birden fazla şarj ihtiyacı olan kullanıcılar için tercih edilir.

Ancak 32A/faz akım çektiği için binanın elektrik altyapısına ek yük getirir.

Bu güç seviyesinde dinamik yük yönetimi sistemi birlikte planlanır.

Genel kural: Şarj süresi ile altyapı yükü arasındaki denge, 7–11 kW aralığında en iyi noktasına ulaşır.

Apartmanda AC mi DC mi elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu uygundur?

Apartmanlarda AC (alternatif akım) şarj istasyonu kurulumu uygundur; DC (doğru akım) şarj istasyonları konut binaları için uygun değildir.

AC şarj üniteleri, 3,7 kW ile 22 kW arasında güç sağlar ve şebeke elektriğini doğrudan araca iletir.

Araç içindeki dahili şarj cihazı (OBC) elektriği bataryaya uygun şekle dönüştürür.

Kurulum maliyeti düşüktür, binanın mevcut altyapısıyla uyumlu çalışır ve 22 kW’a kadar EPDK lisansı gerekmez.

DC hızlı şarj üniteleri ise 50 kW ve üzeri güç seviyelerinde çalışır.

Elektriği doğrudan bataryaya aktardığı için şarj süresi kısadır; ancak şebekeden çektiği anlık güç çok yüksektir.

Örneğin 150 kW’lık bir DC istasyon, küçük bir atölyenin toplam elektrik tüketimi kadar güç çeker.

DC kurulumu, özel transformatör ve orta gerilim bağlantısı gerektirir.

EPDK şarj ağı işletmeci lisansı zorunludur.

Bu nedenle DC üniteleri apartman binaları yerine ticari şarj istasyonlarında ve otoyol dinlenme tesislerinde kullanılır.

Apartmanda AC mi DC mi elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu uygundur?

Apartman elektrik panosundan elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için ayrı hat çekilmesi neden gereklidir?

Şarj istasyonuna ayrı hat çekilmesi; güvenlik, ölçüm doğruluğu ve diğer abonelere müdahale etmeme ilkesi nedeniyle zorunludur.

Güvenlik boyutunda, şarj cihazı saatlerce kesintisiz yüksek akım çeker.

Mevcut daire tesisatı üzerinden besleme yapılırsa, tesisat kabloları tasarım sınırının üzerinde ısınır ve yangın riski doğar.

Ayrı hat, bu riski ortadan kaldırır çünkü kablo kesiti doğrudan şarj gücüne göre hesaplanır.

Ölçüm doğruluğu açısından ayrı hat, tüketimin net biçimde izlenmesini sağlar.

Daire sayacına bağlanan ayrı bir alt sayaç veya akıllı şarj cihazının dahili MID onaylı sayacı, şarj için harcanan kWh’yi birebir kaydeder.

Ortak sayaçtan beslenen sistemlerde ise yazılım tabanlı pay ölçer devreye girer.

Diğer abonelere müdahale etmeme ilkesi de Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği’nin temel gereklerinden biridir.

Ayrı sigorta ve ayrı kablo hattı, bir arıza anında yalnızca şarj devresini etkiler ve binanın geri kalanını korur.

Apartmanda kablo kesiti elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için nasıl hesaplanır?

Kablo kesiti; şarj cihazının gücü, akım değeri, kablo uzunluğu ve izin verilen gerilim düşümü dikkate alınarak hesaplanır.

Gerilim düşümü sınırı genellikle %3 olarak kabul edilir.

Kablo uzunluğu arttıkça aynı akım değeri için daha kalın kesit gerekir.

Yanlış kesit seçimi kabloların aşırı ısınmasına ve izolasyonun erimesine neden olur.

Kablo tipi de ortama göre belirlenir.

İç mekanlarda NYM kablo, dış mekanlarda veya yer altı geçişlerde NYY kablo tercih edilir.

Kablo güzergahında yanmaz, halojensiz kanal kullanılır ve mekanik hasara karşı koruyucu boru içinden geçirilir.

Apartmanlarda topraklama sistemi elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu sürecinde nasıl kontrol edilir?

Topraklama kontrolü, meger cihazıyla yapılan direnç ölçümü ve topraklama hattının fiziksel bağlantı denetimini kapsar.

Topraklama direnci, yönetmeliklerde belirtilen üst sınırın altında kalmalıdır.

Genellikle 1–4 ohm aralığı kabul edilebilir değerdir.

Ölçüm sonucu bu sınırı aşarsa, ek topraklama çubukları çakılarak sistem güçlendirilir.

Fiziksel bağlantı denetiminde topraklama barası, koruma iletkeni (PE) ve eşpotansiyel bağlantıların sağlamlığı kontrol edilir.

Eski binalarda korozyona uğramış bağlantılar sık karşılaşılan bir sorundur.

Bu bağlantılar yenilenmeden şarj cihazı devreye alınmaz.

Topraklama, can ve mal güvenliği açısından birinci önceliktir.

Arızalı topraklama, kaçak akım rölesinin çalışmasını engeller ve elektrik çarpması riskini artırır.

Bu nedenle şarj istasyonu kurulumundan önce topraklama raporu hazırlanır ve dosyaya eklenir.

Apartmanda kaçak akım rölesi elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için hangi tiplerde kullanılır?

Elektrikli araç şarj istasyonlarında Tip A veya Tip B kaçak akım rölesi (RCD) kullanılır; standart Tip AC röleler bu uygulama için yeterli değildir.

Tip A RCD, hem AC kaçak akımları hem de darbeli DC kaçak akımları algılar.

Birçok AC şarj ünitesinde dahili DC kaçak algılama modülü bulunduğu için Tip A RCD ile birlikte çalışır.

Tip B RCD, AC ve DC kaçak akımların tamamını algılar.

Dahili DC algılama modülü olmayan cihazlarda Tip B RCD zorunludur.

TS HD 60364-4-41 standardına göre her bağlantı noktası en az 30 mA beyan artık işletme akımına sahip bir RCD ile korunur.

RCD seçimi, şarj cihazının teknik veri sayfasında belirtilir.

Yanlış tip seçimi, kaçak akım durumunda rölenin devreyi kesmemesine ve elektrik çarpması riskine yol açar.

Kurulum sırasında RCD’nin test düğmesi çalıştırılarak rölenin devreyi gerçekten kestiği doğrulanır.

Apartmanlarda birden fazla elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu nasıl planlanır?

Birden fazla şarj istasyonu kurmak; toplam güç ihtiyacının hesaplanması, yük yönetim stratejisinin belirlenmesi ve kablo altyapısının merkezi planlanmasını gerektirir.

Toplam güç ihtiyacı, planlanan şarj noktası sayısı ile birim şarj gücünün çarpımıyla bulunur.

Ancak tüm araçların aynı anda tam güçle şarj olması olasılığı düşüktür.

Bu nedenle eşzamanlılık faktörü uygulanır; genellikle 0,5–0,7 değeri kabul edilir.

Yük yönetim stratejisinde iki temel model öne çıkar.

Birincisi, dinamik yük dengeleme sistemidir; toplam şarj gücünü binanın anlık kapasitesine göre otomatik olarak araçlar arasında paylaştırır.

İkincisi, zamanlama tabanlı yük kaydırmadır; şarj işlemlerini gece indirimli tarife saatlerine yönlendirir.

Kablo altyapısı, her şarj noktasına ayrı devre yerine merkezi bir dağıtım panosundan besleme şeklinde planlanır.

Bu yaklaşım kablo metrajını azaltır ve gelecekte yeni şarj noktası eklemeyi kolaylaştırır.

OCPP protokolü üzerinden tüm üniteler tek bir yazılım platformundan yönetilir.

Apartmanda dinamik yük yönetimi elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için neden tercih edilir?

Dinamik yük yönetimi, binanın anlık elektrik tüketimine göre şarj gücünü otomatik ayarlayarak trafo kapasitesini aşmadan şarj yapılmasını sağlar.

Bir apartmanda akşam saatlerinde fırın, klima, çamaşır makinesi ve asansör gibi yüksek güç çeken cihazlar aynı anda çalışır.

Şarj istasyonu bu yoğunluk saatinde tam güçle devreye girerse, ana sigorta atar veya trafoda aşırı yüklenme oluşur.

Dinamik yük yönetimi sistemi, binanın ana girişine takılan bir akım trafosu aracılığıyla anlık toplam tüketimi izler.

Tüketim yükseldiğinde şarj gücünü kısar, düştüğünde yeniden artırır.

Bu sayede bina altyapısı hiçbir zaman tasarım sınırının üzerine çıkmaz.

Ekonomik açıdan da avantajlıdır.

Trafo güç artışı yerine yazılım tabanlı bir çözümle mevcut kapasite optimize edilir.

Bu, güç artışı için harcanacak yatırım maliyetini geciktirir veya tamamen ortadan kaldırır.

Apartmanda elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için ayrı sayaç şart mıdır?

Ayrı sayaç zorunlu değildir; mevcut daire elektrik aboneliği üzerinden şarj istasyonu çalıştırmak mümkündür.

Güncel düzenlemeler, kullanıcıların kendi sayaçlarından kapalı otoparktaki park yerlerine hat çekerek şarj ünitesi kurmasını esas alır.

Bu modelde şarj sırasında tüketilen elektrik doğrudan ilgili dairenin faturasına yansır.

Daire aboneliği mesken tarifesinden faydalandığı için kWh maliyeti ticari tarifeye göre düşük kalır.

Ortak sayaçtan beslenen sistemlerde ise akıllı şarj cihazının dahili MID onaylı sayacı veya harici bir alt sayaç kullanılır.

Yazılım tabanlı pay ölçer, her kullanıcının çektiği kWh’yi kaydeder ve gider paylaşımını şeffaf hale getirir.

Ayrı sayaç taktırmak isteyen kullanıcılar, dağıtım şirketine ek abonelik başvurusu yapar.

Bu tercih, özellikle yıllık tüketimi 4.000 kWh’ın üzerinde olan kullanıcılar için ekonomik avantaj sağlar.

Apartman ortak sayacından elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu yapıldığında gider paylaşımı nasıl olur?

Ortak sayaçtan beslenen şarj istasyonunda gider paylaşımı, RFID kart veya mobil uygulama ile kullanıcı bazlı tüketim kaydı tutularak yapılır.

Akıllı şarj cihazları, her şarj oturumunu kullanıcı kimliğiyle eşleştirerek başlangıç ve bitiş kWh değerlerini kaydeder.

Ay sonunda her kullanıcının toplam tüketimi raporlanır ve ortak giderden ayrıştırılır.

Site yönetimi, ortak sayacın tarife fiyatı üzerine işletme gideri payı ekleyerek kWh birim fiyatını belirler.

Bu fiyat, kamusal şarj istasyonlarının tarifesinden düşük tutulduğunda elektrikli araç sahipleri tasarruf eder.

Aradaki fark ise ortak gider fonuna gelir olarak döner ve tüm bina sakinlerinin aidatını hafifletir.

Ortak sayaçtan beslemede dikkat edilecek nokta tarife sınıfıdır.

Ortak alan sayacı ticarethane tarifesi üzerinden faturalandırılır ve kWh fiyatı mesken tarifesine göre yüksektir.

Düşük kullanımlı binalarda bu model avantajlıyken, yoğun kullanımlı binalarda bireysel sayaç modeli daha ekonomik olur.

Apartman ortak sayacından elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu yapıldığında gider paylaşımı nasıl olur?

Apartmanlarda EPDK lisansı olmadan elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu yapılabilir mi?

Kat maliklerinin kişisel kullanımına yönelik şarj istasyonları için EPDK lisansı gerekmez; ticari amaçla halka açık şarj hizmeti sunulacaksa lisans zorunludur.

EPDK, 2 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren Şarj Hizmeti Yönetmeliği kapsamında ticari şarj ağı işletmecilerinden “Şarj Ağı İşletmeci Lisansı” almasını şart koşar.

Bu lisans, kamusal alanlarda veya bina dışına hizmet veren ticari şarj noktaları için geçerlidir.

Apartman ve site otoparklarında yalnızca bina sakinlerinin kullanımına açık, ticari faaliyet göstermeyen özel şarj istasyonları bu lisans yükümlülüğünden muaftır.

22 kW’a kadar AC wallbox kurulumları, kişisel kullanım kapsamında kalır.

Ticari ve bireysel kullanım arasındaki bu ayrım, planlama aşamasında netleştirilir.

Şarj hizmetinin bina sakinleri dışındaki kişilere de açılması planlanıyorsa, EPDK başvurusu zorunlu hale gelir.

Apartman Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu hakları nelerdir?

Kat Mülkiyeti Kanunu, bina ortak alanlarına yapılacak değişiklikleri düzenler ve şarj istasyonu kurulumu bu düzenlemelerin kapsamına girer.

Kanunun ilgili maddesi, ortak alanlarda yapılacak “faydalı yenilik ve ilaveler” için kat maliklerinin belirli çoğunluğunun onayını arar.

Bakanlık genelgesi öncesinde bu oran beşte dört olarak uygulanıyordu.

Genelge sonrasında, şarj ünitelerinin inşaat kapsamında sayılmaması gerekçesiyle salt çoğunluk (P+1) yeterli hale geldi.

Bağımsız bölüm eklentisi niteliğindeki park yerlerinde ise mülk sahibi, kendi mülkü üzerinde tasarruf hakkına sahiptir.

Ortak alana ve diğer bağımsız bölümlere zarar verilmediği ve elektrik tesisatına müdahale edilmediği sürece, kat maliki kurulum hakkını kullanır.

Yasal izin olmaksızın yapılan kurulumlar sökülme ve tazminat talebiyle karşılaşır.

Bu nedenle kurulum öncesinde onay sürecinin tamamlanması ve kararın tutanağa bağlanması hak kaybını önler.

Apartmanlarda Otopark Yönetmeliği gereği elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu zorunlu mudur?

Otopark Yönetmeliği, yeni inşa edilen ve otopark kapasitesi 20 araç veya daha fazla olan yapılarda şarj altyapısı zorunluluğu getirir; mevcut binalarda henüz yasal bir zorunluluk yoktur.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından güncellenen yönetmeliğe göre, bu kapsamdaki yeni yapılarda en az bir adet şarj ünitesi kurulur.

Toplam park yerlerinin en az %5’i elektrikli araçlara uygun şekilde hazırlanır.

Alışveriş merkezi ve büyük umumi otoparklarda bu oran daha yüksek tutulur.

Mevcut apartman ve sitelerde zorunluluk bulunmamakla birlikte, Bakanlık genelgesi kurulumu teşvik eder ve kolaylaştırır.

Ruhsat muafiyeti ve düşürülen onay eşiği, mevcut binalarda gönüllü kurulumun önünü açar.

Elektrikli araç sayısındaki artış trendi göz önüne alındığında, mevcut binalarda da şarj altyapısı oluşturmak binanın geleceğe hazırlığı açısından stratejik bir adımdır.

Apartmanda izinsiz gerçekleştirilen elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu hangi yaptırımlarla sonuçlanır?

İzinsiz kurulan şarj istasyonu, mahkeme kararıyla sökülür ve kurulum yapan kişi tazminat yükümlülüğüyle karşılaşır.

Kat Mülkiyeti Kanunu, ortak alanlara yetkisiz müdahaleyi yasaklar.

İzin alınmadan kurulan şarj cihazı, diğer kat maliklerinin dava hakkını doğurur.

Mahkeme, cihazın sökülmesine ve eski hale getirilmesine karar verir.

Güvenlik riski boyutu ayrı bir yaptırım alanı oluşturur.

Yetkisiz kablolama, uygun olmayan sigorta kullanımı veya topraklama eksikliği nedeniyle yangın veya elektrik çarpması yaşanırsa, kurulumu yapan kişi cezai ve hukuki sorumluluk taşır.

İzinsiz kurulan şarj istasyonları, binanın elektrik altyapısına öngörülemeyen yük bindirerek diğer sakinlerin sigorta atması veya gerilim düşmesi sorunlarına da yol açar.

Bu durum, müşterek mülkiyet hakkının ihlali kapsamında tazminat davasına konu olur.

Apartman yönetim kurulu kararıyla elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu süreci nasıl işler?

Yönetim kurulu kararıyla başlayan süreç; gündem oluşturma, oylama, teknik fizibilite ve kurulum aşamalarını kapsar.

İlk adımda şarj istasyonu talebi, olağan veya olağanüstü genel kurul gündemine eklenir.

Gündem maddesi, kurulum gerekçesini, teknik detayları ve maliyet tahminini içerir.

Kat maliklerine toplantı öncesinde yazılı bilgilendirme yapılır.

Oylamada, ortak alan kullanımı için arsa payı ve sayı bakımından salt çoğunluk aranır.

Karar tutanağa geçirilir ve tüm maliklere duyurulur.

Teknik fizibilite aşamasında, yetkili elektrik mühendisi bina altyapısını inceler.

Trafo kapasitesi, pano durumu, kablo güzergahı ve güvenlik gereksinimleri raporlanır.

Gerekirse dağıtım şirketine güç artışı başvurusu yapılır.

Son aşamada sertifikalı ekip tarafından kurulum gerçekleştirilir, test ve devreye alma yapılır.

Kullanıcılara cihaz kullanımı ve bakım süreçleri aktarılır.

Apartmanda kiracı olarak elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu talep edilebilir mi?

Kiracı, şarj istasyonu kurulumu talep edebilir; ancak kurulum için mülk sahibinin yazılı onayı ve kat malikleri kurulunun uygun kararı gerekir.

Kat Mülkiyeti Kanunu, ortak alanlara yapılacak değişikliklerde karar yetkisini kat maliklerine verir.

Kiracı, kat maliki sıfatı taşımadığı için doğrudan oy kullanamaz.

Ancak mülk sahibi aracılığıyla talebi genel kurula taşır.

Mülk sahibinin yazılı onayı, kurulum masraflarının kimin tarafından karşılanacağını ve kiralanın bitiminde cihazın ne olacağını da kapsar.

Taşınabilir wallbox modelleri, kiracılar için avantajlıdır çünkü taşınma durumunda sökülerek yeni adrese taşınır.

Kurulum masrafları konusunda taraflar arasında yazılı anlaşma yapılması, ileride oluşabilecek anlaşmazlıkları önler.

Apartmanda normal prizden elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu yerine şarj yapmak güvenli midir?

Normal prizden şarj yapmak teknik olarak mümkündür; ancak sürekli kullanım için güvenli değildir ve kalıcı bir çözüm olarak görülmez.

Standart ev prizleri 16A / 250V için tasarlanmıştır ve arkasındaki kablolar genellikle 2,5 mm² kesitindedir.

Bir elektrikli araç, bu prizden saatlerce kesintisiz 10–16A akım çeker.

Priz ve kablo bağlantıları bu sürekli yüke göre tasarlanmadığından, ısınma ve izolasyon erimesi riski artar.

Uzatma kablosuyla şarj yapmak riski daha da yükseltir.

Gevşek bağlantılar, yetersiz kesit ve mekanik hasar, yangın tehlikesini katlayarak artırır.

Bazı apartmanlarda üst kattan otoparke kablo sarkıtma gibi uygulamalar tespit edilmiş ve bu tür kullanımlar ciddi güvenlik ihlali olarak değerlendirilmiştir.

Acil durumlarda düşük akımla (8–10A) ve sertifikalı Mode-2 EVSE kablosuyla geçici şarj yapılabilir.

Ancak bu yöntem günlük çözüm olarak önerilmez.

Kalıcı ve güvenli çözüm, ayrı hat ve uygun güvenlik donanımıyla kurulan duvar tipi şarj istasyonudur.

Apartmanda elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu sonrası periyodik bakım nasıl yapılır?

Şarj istasyonunun periyodik bakımı; fiziksel kontrol, elektriksel ölçüm ve yazılım güncellemesi olmak üzere üç bileşenden oluşur.

Fiziksel kontrol kapsamında şarj kablosu ve soket kontak yüzeyleri incelenir.

Soket kontak direnci 50 mΩ’un altında olmalıdır; aşıldığında priz değiştirilir.

Cihaz gövdesinde çatlak, deformasyon veya su sızıntısı olup olmadığı gözle kontrol edilir.

Elektriksel ölçümde kaçak akım rölesinin test düğmesi çalıştırılır ve devreyi kestiği doğrulanır.

Topraklama direnci yeniden ölçülür.

Sigorta ve kablo bağlantılarında ısınma izi aranır; termal kamera ile sıcak nokta taraması yapılır.

Yazılım güncellemesi, OCPP protokolü üzerinden uzaktan yapılır.

Firmware güncellemeleri güvenlik yamaları, tarife değişiklikleri ve performans iyileştirmelerini içerir.

Uzaktan izleme sistemi, cihaz performansını 7/24 takip ederek arıza durumunda otomatik bildirim gönderir.

Apartmanda elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu bina değerine nasıl etki eder?

Şarj altyapısına sahip apartman binaları, satış ve kiralamada daha yüksek talep görür ve gayrimenkul değerinde artış yaşanır.

Elektrikli araç sahipleri, konut arayışında şarj olanağını öncelikli kriter olarak değerlendirir.

Şarj istasyonu bulunan binalar, bu alıcı kitlesinin doğrudan hedefi haline gelir.

Bu durum, bina sakinlerinin daire satışında ve kiralamada rekabet avantajı elde etmesini sağlar.

Bina ekonomisine doğrudan katkısı da bulunur.

Ortak alan şarj ünitesinden elde edilen kWh satış geliri, aidat yükünü azaltmak için kullanılır.

Yatırım maliyeti, kısa sürede geri dönüş sağlar ve sonraki dönemlerde net gelir kaynağına dönüşür.

Çevresel fayda da bina değerini dolaylı olarak destekler.

Kapalı otoparklarda egzoz emisyonu olmayan araçlar, CO₂ ve NOₓ birikimini azaltır.

Bu durum, havalandırma fanlarının çalışma süresini kısaltarak ek enerji tasarrufu sağlar.

Apartmanda elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu için dağıtım şirketine hangi başvuru yapılır?

Dağıtım şirketine “AG proje tadilatı” başvurusu yapılır; trafo kapasitesinin yetersiz olduğu durumlarda ek olarak “güç artışı” talebi eklenir.

AG proje tadilatı başvurusu, binanın mevcut elektrik projesine şarj istasyonu devresinin eklenmesini kapsar.

Başvuru dosyasına elektrik projesi, topraklama ölçüm raporu ve kat malikleri kurul kararı eklenir.

Dağıtım şirketi, trafo kapasitesini ve besleme hattını değerlendirerek uygunluk görüşünü bildirir.

Trafo kapasitesi yetersiz kaldığında güç artışı talebi ayrıca değerlendirilir.

Bu süreçte dağıtım şirketi, trafo değişimi veya kapasite yükseltmesi için proje hazırlar.

Güç artışı masrafı, talep eden tarafa faturalandırılır.

Sözleşme gücü değişikliği de bu başvuruyla birlikte yapılır.

Mevcut mesken aboneliğinin sözleşme gücü, şarj cihazının çekeceği ek yükü karşılayacak şekilde güncellenir.

Dağıtım şirketi onayı olmadan yapılan kurulumlar, kaçak elektrik kullanımı kapsamında değerlendirilir ve cezai yaptırıma tabidir.

Kaynakça

• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) – Şarj Hizmeti Yönetmeliği, Resmî Gazete, 2 Nisan 2022
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – Site ve Apartmanlarda Elektrikli Araç Şarj Ünitesi Kurulumu Genelgesi
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Madde 59 Değişikliği, Resmî Gazete
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – Otopark Yönetmeliği (Güncel)
• Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) – Elektrik Dağıtım Yönetmeliği ve AG Proje Tadilatı Prosedürleri
• Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) – Şebeke Kapasite ve Yük Yönetimi Raporları
• Kat Mülkiyeti Kanunu (634 Sayılı Kanun) – Ortak Alan Kullanımı ve Faydalı Yenilikler Hükümleri
• Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği – Kablolama, Topraklama ve Güvenlik Donanımı Standartları
• TS HD 60364-4-41 Standardı – Kaçak Akım Koruma Cihazları (RCD) Uygulama Kuralları
• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik – Kapalı Otopark Yangın Güvenliği Hükümleri